CN ve EN ISO Standartları: İş Kıyafeti Mevzuatı Rehberi

İş kıyafeti dünyasında standartlar = güvenlik. Bir tulumun, yansıtıcı yeleğin veya koruyucu önlüğün hangi standartlara uygun olduğu; o ürünün gerçekten işçi sağlığını koruyup koruyamayacağını belirler. Türkiye, AB direktifleriyle uyumlu EN ISO standartlarını kabul etmiştir.

Bu rehberde işveren, İK müdürleri, satın alma sorumluları ve iş güvenliği uzmanları için iş kıyafetlerinde uyulması gereken standartları detaylı anlatıyoruz.

Standartlar Neden Önemli?

1. Yasal Zorunluluk

• 6331 sayılı İSG Kanunu gereği
• KKD Yönetmeliği ile uyum
• Denetim ve ceza riski

2. İşçi Sağlığı

• Yaralanma önleme
• Hayati tehlike koruma
• Uzun vadeli sağlık koruması

3. Sigorta ve Tazminat

• İş kazası durumunda sigorta
• Standartsız ürün = sigorta reddi
• Tazminat sorumluluğu

EN ISO 20471: Yansıtıcı Kıyafet Standardı

En çok bilinen ve yaygın uygulanan standart:

Hangi Sektörlerde Zorunlu?

• İnşaat (yüksek görünürlük)
• Lojistik ve depoculuk
• Yol bakım
• 112 ambulans personeli
• Polis ve trafik
• Tren ve liman çalışanları

Standart Sınıfları

• Sınıf 1: Düşük risk (en az alan kapsamı)
• Sınıf 2: Orta risk
• Sınıf 3: Yüksek risk (en geniş alan kapsamı)

Standart Şartları

• Floresan zemin (sarı, turuncu, kırmızı)
• Yansıtıcı bantlar (minimum 5 cm genişlik)
• Renk dayanımı (25+ yıkama)
• Mekanik dayanım test edilir

Tipik Sınıf 3 Ürün

• Tulum + ceket
• Tam kapsama
• Çoklu yansıtıcı bant
• Yol bakımı, otoyol işleri

EN ISO 11611: Kaynakçı Koruma

Metal işleme sektöründe kritik:

Kapsadığı Riskler

• Kıvılcım sıçraması
• Erimiş metal damlası
• Kısa süreli alev
• UV radyasyon

Sınıf 1 ve 2

• Sınıf 1: Düşük risk (oksiasetilen kaynak)
• Sınıf 2: Yüksek risk (ark kaynak, MIG/MAG)

Standart Şartları

• Alev geciktirici kumaş
• Yüksek sıcaklık dayanımı
• Kıvılcım nüfuz koruması
• Yıkamada özelliklerini korur

EN ISO 11612: Sıcaktan Koruma

Sıcak ortam ve alev riski için:

Hangi Sektörlerde?

• Çelik fabrikaları
• Cam üretimi
• Kimya sanayi
• İtfaiye (bazı sınıfları)
• Petrol-gaz

Koruma Kodları

• Kod A: Sınırlı alev yayılımı
• Kod B: Konveksiyon ısısı
• Kod C: Radyant ısı
• Kod D: Erimiş alüminyum
• Kod E: Erimiş demir
• Kod F: Kontakt ısı

Standart Şartları

• Termal koruma
• Alev geciktirici
• Yıkamada özelliklerini korur

EN 343: Yağmur ve Hava Koruma

Açık alan çalışanları için:

Hangi Sektörlerde?

• Yol bakım
• İnşaat
• Lojistik dış mekan
• Tarım
• Liman

Sınıf Kodları

• X (Su geçirmezlik): 1-3 (1 düşük, 3 yüksek)
• Y (Su buharı geçirgenliği): 1-3

Standart Şartları

• Su geçirmezlik test edilir
• Nefes alma kapasitesi
• Yıkamada özelliklerini korur

EN 13034: Sıvı Kimyasal Koruma

Kimya sektöründe birinci öncelik:

Hangi Sektörlerde?

• Kimya fabrikaları
• İlaç sanayi
• Boya ve vernik
• Tarım ilaçları
• Temizlik kimyasalları

Koruma Tipleri

• Tip 6: Sınırlı sıvı koruma
• Tip 4: Püskürtme koruma
• Tip 3: Sıvı jeti koruma
• Tip 2: Su geçirmez tam koruma
• Tip 1: Hava sızdırmaz tam koruma

EN 14126: Bulaşıcı Etken Koruma

Sağlık ve laboratuvar:

Hangi Sektörlerde?

• Sağlık personeli (özel durumda)
• Laboratuvar teknisyenleri
• Mikrobiyoloji
• Veteriner
• Salgın ortam çalışanları

Standart Şartları

• Bakteri/virüs nüfuz koruma
• Vücut sıvısı koruma
• Yıkamada steril kalma

EN 1149-5: Anti-statik

Elektronik ve patlayıcı ortamlarda hayati:

Hangi Sektörlerde?

• Elektronik üretim
• Akaryakıt istasyonları
• Boya kabini
• Toz patlayıcı ortam
• Tıbbi cihaz üretim

Standart Şartları

• Statik elektrik biriktirmez
• Topraklama uyumlu
• Yıkamada özelliklerini korur

EN ISO 13688: Genel İş Kıyafeti

Temel standart — diğer tüm standartların altyapısı:

Kapsadığı

• Genel ergonomi
• Konfor
• Boyut tutarlılığı
• Etiket bilgileri
• Temel zararsızlık

Tüm İş Kıyafeti İçin

• EN ISO 13688 zorunlu (özel standartlardan bağımsız)
• CE etiketinde belirtilir

CE İşareti

Avrupa Birliği uyum sembolü:

Ne İfade Eder?

• AB direktiflerine uygun
• Sağlık ve güvenlik standartlarını karşılar
• Pazarda satış izni

CE Belgesi Olmayan Ürünler

• AB pazarına giremez
• Türkiye'de de yasal sorunlu
• Sigortaca kapsama dışı

Detaylar için KKD zorunlulukları işveren rehberimize bakın.

Standart Etiket Bilgileri

Bir KKD ürünün etiketinde olmalı:

Zorunlu Bilgiler

• CE işareti
• Üretici adı ve adresi
• Standart numarası (EN ISO ...)
• Sınıf bilgisi (1, 2, 3)
• Boy ve beden
• Bakım talimatı
• Üretim tarihi
• Son kullanma tarihi (varsa)

Etiket Konumu

• İç astar (cilde dokunmaz)
• Yan kıyı veya yaka altı
• Yıkamada okunaklı kalır

Hangi Sektör İçin Hangi Standartlar?

İnşaat

• EN ISO 20471 (yansıtıcı)
• EN ISO 13688 (genel)
• EN 343 (yağmur)

Sağlık

• EN ISO 13688 (genel)
• EN 14126 (bulaşıcı)
• EN 13034 (kimyasal, lab)

Kimya

• EN 13034 (kimyasal)
• EN 14126 (biyolojik)
• EN 1149-5 (anti-statik)

Yangın/İtfaiye

• EN ISO 11612 (sıcaktan koruma)
• EN 469 (itfaiye özel)

Kaynakçılık

• EN ISO 11611 (kaynakçı)
• EN ISO 11612 (alev)

Lojistik

• EN ISO 20471 (yansıtıcı)
• EN ISO 13688 (genel)

Standart Kontrolü Nasıl Yapılır?

Üretici Belgesi

• Test laboratuvarı raporu
• CE sertifikası
• Üretim kontrolü belgesi

Etiket Kontrolü

• CE işareti varlığı
• Standart numarası
• Üretici bilgileri

Sahte Ürün Tespiti

• Yanlış yazılmış standart
• Düşük kalite kumaş
• Etiket düzensizliği
• Anormal düşük fiyat

Standart İhlali Yaptırımları

İşveren Cezaları

• ₺2.736 / çalışan başına KKD eksiği
• ₺10.270 / risk değerlendirme eksiği
• Tekrar halinde 2 kat
• Hayati tehlike → işyeri kapatma

Üretici/Tedarikçi

• Sahte CE = Cumhuriyet Savcılığına
• Ürün toplama
• Idari para cezası

Meonya'da Standart Bilgilendirme

Meonya olarak ürünlerimizin standart bilgilerini şeffaf paylaşıyoruz:

Bilgi Aktarımı

• Ürün açıklamasında standart bilgisi
• Etiket bilgileri detaylı
• Yazılı garanti
• Test raporu istek üzerine paylaşım

Sektörel Danışmanlık

Hangi sektör için hangi standart gerekli? Müşterilerimize doğru ürün önerisi sunuyoruz.

🛒 İş kıyafetleri için iş güvenliği koruyucu kıyafetleri kategorimize göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

KKD ürünümde CE belgesi yoksa ne olur?

Yasal olarak kullanılamaz. İş kazası durumunda sigorta kapsam dışı. İşveren cezalı.

Standart numaraları zaman içinde değişir mi?

Evet — standartlar revize edilir. Yeni versiyon önceki versiyonu geçersiz kılabilir. Üretici sürekli güncel kalmalı.

Türk standartları ile EN ISO farklı mı?

Çoğunlukla aynı. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) EN ISO ile uyumlaştırma yapar. TS EN ISO formatında çift kod görülür.

Sahte CE belgesi nasıl anlaşılır?

• Doğrulanabilir kaynak yok
• Test laboratuvarı belirsiz
• Anormal düşük fiyat
• Etiket düzensizliği

Birden fazla standart aynı üründe olabilir mi?

Evet — örneğin bir tulum hem EN ISO 20471 (yansıtıcı) hem EN ISO 11611 (kaynakçı) olabilir.

---

Yazar: Meonya İş Güvenliği Ekibi

Son güncelleme: 22 Mayıs 2026

İlgili rehberler: KKD Zorunlulukları İşveren Rehberi · Paramedik Üniforması · Hastane Toplu Üniforma Siparişi