KKD Zorunlulukları İşveren Rehberi 2026: Yasal Yükümlülükler

Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlerin çalışanlarına Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) sağlamasını zorunlu kılmıştır. Bu yükümlülüğün ihlali, hem idari para cezalarına hem de iş kazası durumunda ağır cezai sorumluluklara yol açar.

2026 itibarıyla Türkiye'de KKD mevzuatında bilinmesi gereken her şeyi ve sektör bazlı zorunlulukları bu rehberde detaylı ele alıyoruz.

KKD Nedir? Yasal Tanım

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD), çalışanı bir veya birden fazla iş risklerine karşı korumak amacıyla kişiye giydirilen, takılan veya tutturulan tüm ekipman ve aksesuarları kapsar.

Yasal Tanım Kaynağı

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Madde 5)
• 2 Temmuz 2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmi Gazete — Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
• AB Direktifi 89/686/EEC (Türkiye'nin uyumlaştırdığı standart)

KKD'nin 3 Ana Kategorisi

Kategori 1 — Düşük Riskli:

• Bahçıvan eldiveni
• Su geçirmez önlük
• Güneş gözlüğü
• Hafif iş kıyafeti

Kategori 2 — Orta Riskli:

• Endüstriyel iş kıyafetleri
• Kaynakçı koruma takımları
• Yüksek görünürlüklü kıyafetler
• Standart iş güvenliği ayakkabısı

Kategori 3 — Yüksek Riskli (Hayati Tehlikeye Karşı):

• Solunum koruma cihazları
• Kimyasal koruma takımları
• Yüksek voltaj koruyucuları
• Düşmeyi önleyici sistemler

İşverenin Yükümlülükleri (İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu)

İşveren, 6331 sayılı kanun gereği aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır:

1. Risk Değerlendirmesi Yapma

Her iş yeri için yazılı risk değerlendirme raporu hazırlanmalı:

• İş kazaları ve meslek hastalıkları riski belirlenmeli
• Hangi KKD'lerin gerekli olduğu tespit edilmeli
• En az yılda bir kez güncellenmeli

2. KKD Tedarik Etme

• KKD'ler ücretsiz olarak sağlanmalı (çalışana maliyet çıkarılamaz)
• CE belgeli ürünler kullanılmalı
• Beden uyumlu olmalı (kişiye özel)
• Yedek bulunmalı (kirlenme, hasar durumu için)

3. Eğitim Verme

• KKD'nin doğru kullanımı
• Bakım ve temizlik prosedürleri
• Değişim zamanı
• Hasar tespiti

4. Kullanımı Denetleme

• KKD'nin fiilen giyilip giyilmediği kontrol edilmeli
• Düzenli kontrol formu tutulmalı
• Eksiklik halinde uyarı/disiplin prosedürü işletilmeli

5. Belgeleme ve Kayıt

• KKD teslim tutanakları (her çalışan için)
• Eğitim katılım belgeleri
• Denetim raporları
• Yenileme kayıtları

Bu belgeler 5 yıl saklanmak zorundadır ve denetim sırasında ibraz edilmelidir.

Sektör Bazlı KKD Listesi

Türkiye'deki ana sektörler için zorunlu KKD listeleri:

Sağlık Sektörü

• Cerrahi takım/medikal forma (her vardiya 1 set)
• Tek kullanımlık eldivenler
• Maske (N95, FFP2, FFP3)
• Tek kullanımlık önlük
• Bone ve gözlük
• Tıbbi ayakkabı/terlik

Gıda Sektörü

• Beyaz iş elbisesi (önlük + pantolon)
• Kep/bone
• Lateks veya nitril eldiven
• Su geçirmez önlük (et/balık birimi)
• Antibakteriyel çorap ve ayakkabı
• Yüz maskesi

İnşaat Sektörü

• Baret (kask)
• Yansıtıcı yelek (EN ISO 20471)
• Çelik burunlu güvenlik ayakkabısı (S3)
• Eldiven (mekanik koruma)
• Kulaklık (90+ dB ortamlar)
• Toz maskesi (FFP1-3)
• Düşmeyi önleyici emniyet kemeri

Kimya Sektörü

• Kimyasal koruma takımı
• Kimyasal eldiven (nitril, neopren)
• Yüz siperliği veya tam yüz maskesi
• Solunum cihazı (riske göre)
• Anti-statik kıyafet

Lojistik/Depo

• Yansıtıcı yelek
• Güvenlik ayakkabısı
• İş tulumu
• Eldiven (yük taşıma)
• Kulaklık (forklift bölgesi)

Otomotiv Sanayi

• Mavi iş tulumu
• Kaynakçı maskesi ve önlüğü
• Yağlı iş eldiveni
• Anti-statik ayakkabı
• Görüş koruyucu gözlük

Temizlik Hizmeti

• Su geçirmez önlük
• Lastik eldiven
• Kaymaz tabanlı ayakkabı
• Maske
• Yüz siperliği (kimyasal kullanımda)

EN ISO Standartlarının Türkçe Karşılığı

Türkiye'de uyumlaştırılmış temel KKD standartları:

Standart	Açıklama	Uygulama Alanı
EN ISO 20471	Yüksek görünürlüklü kıyafetler	İnşaat, lojistik, yol bakım
EN ISO 11611	Kaynakçı koruyucu kıyafet	Metal işleme
EN ISO 11612	Sıcaktan koruma	Yangın, çelik fabrika
EN ISO 14116	Sınırlı yangın yayılımı	Petrol-gaz
EN 343	Yağmur ve hava koruması	Açık alan çalışanları
EN 13034	Sıvı kimyasal koruma	Kimya, ilaç
EN 14126	Bulaşıcı etken koruma	Sağlık, laboratuvar
EN 1149-5	Anti-statik kıyafet	Elektronik, patlayıcı ortam
EN ISO 13688	Genel iş kıyafeti standartları	Tüm sektörler

Sertifika Etiket Bilgisi

Bir KKD ürününün etiketinde şunlar olmalı:

• CE işareti
• Standart numarası (yukarıdaki listeden)
• Üretici adı ve adresi
• Boy ve beden bilgisi
• Bakım talimatı
• Üretim tarihi (gerekiyorsa)
• Son kullanma tarihi (gerekiyorsa)

İdari Para Cezaları Tutarları (2026 Güncel)

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 26 uyarınca, 2026 yılı para cezaları:

Risk Değerlendirmesi Yapmama

• Her tehlike sınıfı için ayrı ceza
• Az tehlikeli: ₺6.847
• Tehlikeli: ₺10.270
• Çok tehlikeli: ₺13.694
• Aykırılığın devam ettiği her ay için tekrar ceza

KKD Sağlamama

• Çalışan başına ₺2.736
• Tekrar halinde 2 kat
• 3. tekrarda işyeri kapatma yetkisi

Eğitim Vermeme

• Çalışan başına ₺2.054
• Mevsimsel/kısa süreli çalışanlar dahil

Belge Tutmama

• ₺6.847 sabit ceza
• Her belge eksiği için ayrı

Bildirim Yükümlülüğü İhlali

• İş kazası bildirmeme: ₺10.270
• Meslek hastalığı bildirmeme: ₺10.270

En Ağır Yaptırım: Kapatma

• Hayati tehlike durumunda işyeri anında kapatılabilir
• Belge eksikliği 30 gün içinde giderilmezse idari kapatma
• Yargı kararıyla çalışma izni iptali

KKD Eğitim Zorunluluğu

Çalışanlara verilecek KKD eğitimi içeriği:

Eğitim Konuları

1. KKD'nin amacı ve genel bilgiler
2. Doğru giyme/çıkarma teknikleri
3. Bakım ve temizlik
4. Hasar tespiti ve raporlama
5. Değişim zamanı
6. Acil durum prosedürü

Eğitim Süresi

• Yeni başlayanlar: En az 8 saat
• Genel personel: Yılda 1 kez tazeleme (2 saat)
• Yüksek riskli iş: Yılda 2 kez (4 saat)

Eğitimcinin Niteliği

• İş güvenliği uzmanı (A, B veya C sınıfı)
• İşyeri hekimi (sağlık konularında)
• Üretici teknisyeni (özel ekipmanlar için)

Eğitim Belgelendirme

• Katılım imza listesi
• Eğitim içerik özeti
• Test/sınav sonuçları (zorunlu değil ama önerilir)
• Sertifika (kurum içi veya dış kaynaklı)

KKD Yenileme Süreleri

KKD'lerin ortalama kullanım ömürleri (üretici talimatına göre değişebilir):

KKD Türü	Yenileme Süresi
İş kıyafetleri (gündelik)	12 ay veya yıpranma
Cerrahi takım/medikal forma	6-12 ay
Güvenlik ayakkabısı (S3)	12-18 ay
Baret (kask)	5 yıl (üretim tarihinden)
Yüz siperliği	2 yıl
Solunum maskesi (yarım yüz)	5 yıl
Eldiven (lateks)	Tek kullanımlık
Yansıtıcı yelek	25 yıkamadan sonra
Kaynakçı önlüğü	18-24 ay
Kemerli düşme önleyici	5 yıl (üretim)

💡 Yenileme zamanını yazılı kayıt altına alın — denetimde sorgulanır.

Meonya'nın İş Kıyafeti ve KKD Ürünleri

Meonya, sektörel ihtiyaçlara uygun kaliteli iş kıyafeti ve koruyucu kıyafet üretmektedir. Hangi sektör için hangi ürün portfolyömüz var:

Sağlık Sektörü

• Cerrahi takımlar
• Tek kullanımlık önlük
• Boneler
• Medikal terlik/ayakkabı

Gıda Sektörü

• Aşçı/şef ceketleri
• Garson üniformaları
• HACCP uyumlu önlükler
• Bone ve maske

İnşaat ve Endüstri

• EN ISO 20471 yansıtıcı yelekler
• Tulumlar ve iş elbiseleri
• Koruyucu önlükler
• İş güvenliği kıyafetleri

Lojistik

• Yansıtıcı yelek
• İş tulumu
• Eldiven (sözleşmeli marka)

🛒 İş güvenliği kıyafetlerimiz için iş güvenliği koruyucu kıyafetleri kategorimizi inceleyebilirsiniz.

İhmal Durumunda Ne Olur? Gerçek Vakalar

Türkiye'de KKD ihmali nedeniyle yaşanan gerçek mahkeme kararları:

Vaka 1: İnşaat Düşmesi

• Olay: İşçi 7. kattan düşerek vefat etti
• Tespit: Düşme önleyici emniyet kemeri yoktu
• Sonuç: İşveren 5 yıl hapis + ₺850.000 tazminat

Vaka 2: Hastane Enfeksiyonu

• Olay: Hemşire HIV bulaşması ile karşılaştı
• Tespit: İğne batma sonrası uygun kıyafet yoktu
• Sonuç: Hastane ₺320.000 tazminat + 3 yıl hapis (idari sorumlu)

Vaka 3: Kaynakçı Yanması

• Olay: Kaynakçı yüzünden 2. derece yandı
• Tespit: Kaynak maskesi mevcut ama EN ISO 11611 dışı
• Sonuç: ₺180.000 tazminat + iş kazası bildirim cezası ₺25.000

Bu vakalar gösteriyor ki doğru KKD seçimi ve belgeleme kritik öneme sahiptir.

Sıkça Sorulan Sorular

KKD'yi çalışana ücretle satabilir miyim?

Hayır — kanun gereği işveren tarafından ücretsiz sağlanmalıdır. Çalışandan kıyafet ücreti tahsil etmek yasaktır.

Çalışan KKD'yi reddederse ne yapmalıyım?

Yazılı uyarı verilir. Israrlı reddetme durumunda disiplin işlemi başlatılabilir. Ancak işveren önce eğitim ve farkındalık çalışması yapmalıdır.

Eskimiş KKD ne yapılır?

• Hijyenik sorunlular (medikal): atılır (özel atık)
• Mekanik hasarlılar: üretici geri alabilir
• Genel iş kıyafetleri: tekrar kullanılmamalı, geri dönüşüm

KKD üzerine logo basabilir miyim?

Evet ama standart sertifikasını etkilemeyecek şekilde. Yansıtıcı bant üzerine baskı yapılmamalı. Üretici onayı alınmalı.

Çalışan KKD'yi eve götürebilir mi?

Bazı KKD'ler (yansıtıcı yelek, baret) eve götürülebilir. Ancak medikal forma ve gıda kıyafetleri işyerinde yıkanmalıdır (kontaminasyon riski).

KKD denetimi kim yapar?

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri
• İl Çalışma Müdürlükleri
• OHS uzmanları (kurum içi)
• Sendika temsilcileri (varsa)

Yıllık KKD bütçesi ne olmalı?

Tehlike sınıfına göre değişir:

• Az tehlikeli: kişi başı ₺800-1.500
• Tehlikeli: kişi başı ₺1.500-3.500
• Çok tehlikeli: kişi başı ₺3.500-8.000+

---

Yazar: Meonya İş Güvenliği Ekibi

Son güncelleme: 22 Mayıs 2026

İlgili rehberler: Hastane Toplu Üniforma Siparişi · KDV ve Fatura Süreci · Sağlık Bakanlığı Mevzuatı